วีถีใหม่ของคนทำร้านอาหาร ลดทุกปัญหาวัตถุดิบด้วยตลาดสดออนไลน์

10 มีนาคม 2561

HIGHLIGHT

- Freshket เป็นตัวกลางระหว่างซัพพลายเออร์ ผู้ผลิต กับร้านอาหารซึ่งเป็นผู้ซื้อ ในการจัดทำราคากลางที่เป็นธรรมกับทั้งสองฝ่าย และยังมีระบบหลังบ้านที่ช่วยออกเอกสารอัตโนมัติจึงลดปัญหายุ่งยากในการจัดทำเอกสาร ซึ่งเป็นเรื่องจำเป็นสำหรับธุรกิจในลักษณะ B2B

- การจับมือร่วมกับบริษัทโลจิสติกส์ และสร้างคลังสินค้าขนาดย่อม ทำให้ระบบการขนส่งสินค้าที่เป็นของสดไปยังร้านอาหารมีประสิทธิภาพมากขึ้น ร้านอาหารสามารถกำหนดเวลาในการรับของให้สอดคล้องกับช่วงเวลาการเปิดร้านได้ และเบาใจในเรื่องของคุณภาพ

- การทำธุรกิจลักษณะแบบ B2B จำเป็นต้องใช้เอกสารในการสั่งซื้อสินค้า และการจ่ายชำระเงิน ซึ่งในส่วนนี้โปรแกรมจะช่วยทำให้งานทั้งหมดนี้ง่ายขึ้นด้วยการกดปุ่มเพียงไม่กี่ปุ่ม”
 
                หนึ่งในความยุ่งยากของการทำธุรกิจร้านอาหาร คือการจัดหาวัตถุดิบมาใช้ในการประกอบอาหารเมนูต่างๆ ในร้าน และนี่เองที่ทำให้ร้านอาหารแบรนด์ดังหลายแบรนด์ เลือกที่จะตัดเมนูอาหารของทางร้านให้เหลือเพียงไม่กี่เมนูที่เป็นเมนูฮิตติดอันดับ เพื่อให้ง่ายต่อการบริหารจัดการ แถมยังมีอำนาจการต่อรองสูงขึ้นจากจำนวนวอลุ่มที่มากพอ เคล็ดลับนี้แทบจะเรียกว่าเป็นกลยุทธ์สำคัญที่ร้านอาหารแบรนด์ดังใช้เป็นแนวทางในการดำเนินธุรกิจให้อยู่รอดและเติบโตเลยทีเดียว

                ทว่าจะดีแค่ไหน หากมีตัวกลางในการทำหน้าที่จัดหาวัตถุดิบคุณภาพดีในราคาที่สมเหตุสมผลให้กับร้านอาหารทั่วประเทศ เพื่อให้เกิดการแชร์ต้นทุนการผลิตร่วมกัน และมีอำนาจในการต่อรองราคา แต่ขณะเดียวกันก็ไม่เป็นการเอาเปรียบเกษตรกรผู้ผลิต แนวคิดนี้คือที่มาของการเกิด Freshket  ตลาดสดออนไลน์ ที่จะตอบโจทย์ธุรกิจอาหารในยุคนี้

                พงษ์ลดา พะเนียงเวทย์ ซีอีโอผู้ก่อตั้ง Freshket เล่าว่าเธอเติบโตมาในครอบครัวที่ทำธุรกิจจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ ทำให้มองเห็นโอกาสทางธุรกิจคิดก่อตั้งธุรกิจฟู้ดเซอร์วิส ทำหน้าที่จัดหาวัตถุดิบส่งต่อให้ร้านอาหาร โดยรับสินค้าเกษตรจากผู้ผลิตมาเพิ่มมูลค่าด้วยการล้าง ตัดแต่ง และจัดชุดใหม่ตามความต้องการของร้านอาหาร จากการเริ่มต้นธุรกิจแรกนี่เองที่ทำให้เธอมองเห็นปัญหาจนนำมาสู่ไอเดียธุรกิจใหม่

                “ตอนนั้นเราต้องออกหาลูกค้าเอง ก็ใช้วิธีตระเวนเคาะประตูตามร้านอาหาร ซึ่งยากมากกว่าจะได้เจอเจ้าของร้าน หรือคนที่มีอำนาจตัดสินใจซื้อ ถ้าไปแล้วไม่เจอ ก็ต้องไปใหม่ซ้ำๆ แต่พอได้เจอแล้วปรากฏว่าแทบทุกรายจะพูดตรงกันหมดว่า เขาเองก็กำลังตามหาซัพพลายเออร์เหมือนกัน ซึ่งหายากมากพอๆ กัน นั่นจึงเป็นตัวจุดประกายให้เราคิดอยากเอาเทคโนโลยีมาสร้างแพลตฟอร์มใหม่ให้ทั้งสองฝ่ายมาเจอกันได้ง่ายขึ้นบนโลกออนไลน์”

                Freshket ไม่เพียงรวบรวมวัตถุดิบคุณภาพจากหลากหลายซัพพลายเออร์ไว้บนแพลตฟอร์มเดียวกัน แต่ยังออกแบบโปรแกรมหลังบ้านเพื่ออำนวยความสะดวกในการทำงานของซัพพลายเออร์ และร้านอาหารแบบครบวงจร โดยระบบจะสร้างเอกสารซื้อขายให้แบบอัตโนมัติ ช่วยลดข้อผิดพลาด เพิ่มความโปร่งใส และประหยัดเวลาในการทำงาน 

                “จากประสบการณ์ตอนทำฟู้ดเซอร์วิส ร้านอาหารส่วนใหญ่จะสั่งของเข้าร้านหลังจากปิดร้าน ทำให้เราต้องรับออร์เดอร์ตอนกลางคืน และออร์เดอร์จะมาหลายช่องทางมาก อีเมล์บ้าง ไลน์บ้าง โทรศัพท์บ้าง แฟ็กซ์ก็ยังมี เราก็ต้องสรุปออร์เดอร์ด้วยมือเพื่อเตรียมไปซื้อของเช้ามืดวันรุ่งขึ้น ออร์เดอร์แค่ 30-40 ร้าน เราใช้เวลาร่วม 4 ชั่วโมง ทำให้รู้สึกว่างานแอดมินเสียเวลามาก แล้วการทำธุรกิจลักษณะนี้จะเป็นแบบ B2B จำเป็นต้องใช้เอกสารในการสั่งซื้อสินค้า และการจ่ายชำระเงิน ซึ่งในส่วนนี้โปรแกรมจะช่วยทำให้งานทั้งหมดนี้ง่ายขึ้นด้วยการกดปุ่มเพียงไม่กี่ปุ่ม”

                พงษ์ลดาบอกว่าการสร้างแพลตฟอร์มแล้วจับซัพพลายเออร์มาเจอกับร้านอาหารเพื่อให้เกิดการซื้อขายกันแค่นั้น ไม่เพียงพอต่อการสร้างการเติบโตให้กับ Freshket ได้ สิ่งที่ต้องคิดและทำเพิ่มคือการเพิ่มการบริการให้ครอบคลุมความต้องการอย่างรอบด้าน ส่วนจะต้องเพิ่มอะไรยังไงบ้างนั้นประสบการณ์การทำงานจะเป็นตัวบอกได้เอง

                “อย่างพอทำ ๆ ไปเราจะพบว่าร้านอาหารส่วนใหญ่จะสั่งของกันทีละนิด เลยคิดว่าต้องมีสถานที่สำหรับให้สินค้ามาพักไว้ก่อนแล้วค่อยใช้มอเตอร์ไซค์ในการกระจายสินค้าไปตามร้านอาหารอีกที เราก็เลยสร้างคลังสินค้าขนาดย่อมขึ้นมา และหาบริษัทขนส่งมาเป็นพาร์ทเนอร์ในการทำงานร่วมกัน โดยคลังสินค้าแห่งหนึ่งจะให้บริการร้านอาหารในพื้นที่ครอบคลุม 8 กิโลเมตร ซึ่งก็ปรากฏว่าตอบโจทย์ร้านอาหารได้ดีมาก ทำให้สามารถกำหนดช่วงเวลาในการจัดส่งวัตถุดิบได้ และส่งได้ทันเวลา ซึ่งเป็นเรื่องที่เราให้ความสำคัญมาก ตอนนี้เรากำลังมีแผนจะขยายการเปิดคลังสินค้าให้ครอบคลุมทั่วกรุงเทพ ซึ่งอาจต้องเปิดให้ได้ 10 แห่งในช่วงต้นปีหน้า

                “ซึ่งในมุมของตัวเองมองว่า แม้เทคโนโลยีจะช่วยลดปัญหาจุกจิกลงไปได้มาก แต่การทำธุรกิจที่เกี่ยวกับของสดไม่ใช่เรื่องง่ายเลย อุปสรรค์คือเรื่องของการทำโอเปอเรชั่นที่ต้องเยอะขึ้น แค่เรื่องคลังสินค้าอย่างเดียวก็ไม่ใช่เรื่องเล็กแล้ว ร้านอาหารใหม่เกิดขึ้นทุกวัน คลังสินค้าแม้จะขยายแล้วก็เต็มอีก โลจิสติกส์ที่จะเข้ามาเป็นพาร์ทเนอร์กับเราก็ต้องเข้าใจในโมเดลธุรกิจของเราด้วย การขนส่งของสดย่อมต้องแตกต่างจากสินค้าทั่วๆ ไปอยู่แล้ว เพราะต้องมีเรื่องของอุณหภูมิเข้ามาเกี่ยวข้อง แล้วของสดแต่ละชนิดอย่าง ผัก หรือเนื้อสัตว์ การจัดเก็บก็ต้องแตกต่างกัน”

                พงษ์ลดาบอกว่าธุรกิจจำหน่ายของสดจะมีปัจจัยที่เป็นปัญหาหลายอย่าง แต่โดยส่วนใหญ่ร้านอาหารที่เปิดมานานจะรู้ถึงปัญหาเหล่านี้ดีอยู่แล้ว เช่น ของขาดตลาดในบ้างช่วง หรือฝนตกน้ำท่วมการจราจรติดขัดจนไม่สามารถไปส่งของให้ได้ทันเปิดร้าน ซึ่งร้านอาหารที่เปิดมานานจะเข้าใจและไม่ค่อยมีปัญหาเท่าไร แต่ถ้าเป็นร้านอาหารเปิดใหม่อาจไม่เข้าใจ และต้องการคำอธิบาย

                “ร้านอาหารที่เปิดมานานจะรู้ปัญหาเหล่านี้ดี เพราะเคยผ่านประสบการณ์แบบนี้มาก่อน คือถ้าไม่มาใช้บริการของเรา ถ้าของขาดตลาด ตัวเขาเองก็ไม่มีทางหาได้ แต่ในบทบาทของการเป็นมาร์เก็ตเพลส เราก็จะพยายามหาให้ได้ ซึ่งบางทีก็จะหาให้ทั้งคืนจนถึงเช้าเลย แต่ถ้าให้ไม่ได้จริงๆ เราจะแจ้งให้ลูกค้ารู้ล่วงหน้าก่อน 7 โมงเช้า ในการให้บริการของเรา เราจะตัดออร์เดอร์ร้านอาหารตอน 4 ทุ่ม ถ้าสั่งสินค้าหลังจากนี้ สินค้าจะได้ในวันถัดไป ซึ่งสามารถเลือกเวลาได้ โดยรอบแรกของการจัดส่งคือ 8 โมงเช้า ถ้าของไม่ตรงสเป็กคืนได้ 100% นอกจากนี้เรายังมีทีมบริการลูกค้าคอยให้การดูแลตลอด 24 ชั่วโมง ลูกค้าคนไหนมีปัญหาอะไรโทรเข้ามาได้ตลอด ซึ่งส่วนใหญ่แล้วช่วงที่มีปัญหาพีคๆสำหรับฝั่งซัพพลายเออร์จะเป็นช่วง 3-5 ทุ่ม ส่วนฝั่งร้านอาหารจะเป็นช่วง 8-10 โมงเช้า”

                 ปัจจุบัน Freshket มียอดออร์เดอร์ต่อวันประมาณ 100 ออร์เดอร์ จากร้านอาหารที่มีการซื้อขายอย่างต่อเนื่องประมาณ 800-1,000 ราย โดยปีหน้ามีแผนจะขยายการบริการไปยังหัวเมืองใหญ่ๆ เพิ่มมากขึ้น ผู้ประกอบการร้านอาหารที่สนใจนอกจากใช้บริการได้บนเว็บไซต์แล้ว ยังสามารถโหลดแอพพลิเคชั่นมาใช้ได้ด้วย ซึ่งสามารถใช้ได้กับทั้งระบบไอโอเอส และแอนดรอย

                 ส่วนซัพพลายเออร์ที่สนใจจะแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือฟู้ดเซอร์วิส หรือผู้ให้บริการจัดหาของหายาก เช่น ผักพื้นบ้านบางชนิด หรือสินค้าที่ต้องสั่งนำเข้าเป็นพิเศษ อีกกลุ่มคือ เกษตรกรผู้ผลิต ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นอาหารสดทั่วไป โดยเงื่อนไขในการคัดเลือกซัพพลายเออร์ จะดูเรื่องของความสม่ำเสมอในการส่งสินค้า และราคาที่สมเหตุสมผล ทั้งนี้เพื่อให้สมกับเจตนารมณ์ในการก่อตั้งที่ต้องการให้เกิดความเป็นธรรมกับทั้งฝ่ายซัพพลายเออร์ และร้านอาหาร