ขอเครื่องหมายอย. ไม่ยากอย่างที่คิด

20 มีนาคม 2561

Highlight
  • เครื่องหมายอย.มีความสำคัญมากในธุรกิจอาหาร ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม เพราะเครื่องหมายอย.จะเป็นด่านแรกในการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภค
  • เพื่อไม่ให้เป็นการเสียเวลาในการที่จะขอเครื่องหมายอย. ผู้ประกอบการควรมีการศึกษาข้อห้ามต่าง ๆ ของทางอย. ให้ดีเสียก่อน เพื่อจะได้รับการพิจารณาอย่างรวดเร็ว
 
      ธุรกิจอาหารในปัจจุบันจำเป็นต้องได้รับเครื่องหมาย อย. (สํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา) เพื่อเป็นการการันตีได้ว่าผู้บริโภคจะปลอดภัยเมื่อใช้สินค้านั้น ๆ แต่จะมีกระบวนการอย่างไรให้ผ่านมาตรฐานข้อกำหนดต่าง ๆ ได้นั้น จำเป็นต้องอาศัยคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางมาให้คำแนะนำ ซึ่งทาง SCB SME ได้เชิญ คุณทิพย์วรรณ ปริญญาศิริ ผู้อำนวยการสำนักอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา มาให้คำแนะนำและขั้นตอนการข้อเครื่องหมายอย.กับผู้ประกอบการธุรกิจอาหาร

      ก่อนอื่นมาทำความรู้จักกับเครื่องหมาย อย. กันก่อน
 

      อย. คือ อักษรย่อของ “สํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา” (Food and Drug Administration)เป็นส่วนราชการในระดับกรมของประเทศไทย สังกัดกระทรวงสาธารณสุข มีหน้าที่ในการดําเนินงานด้านการคุ้มครองผู้บริโภค ปกป้องและคุ้มครองสุขภาพประชาชนจากการบริโภคผลิตภัณฑ์สุขภาพ (ซึ่งผลิตภัณฑ์สุขภาพ ส่วนใหญ่มักจะหมายถึง อาหาร ยา เวชภัณฑ์ และเครื่องสำอางค์)โดยผลิตภัณฑ์สุขภาพเหล่านั้นต้องมีคุณภาพมาตรฐานและปลอดภัย มีการส่งเสริมพฤติกรรมการบริโภคที่ถูกต้องด้วยข้อมูลวิชาการที่มีหลักฐาน เชื่อถือได้และมีความเหมาะสม เพื่อให้ประชาชนได้บริโภคผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ปลอดภัยและสมประโยชน์ 

      ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่า เครื่องหมาย อย. ที่อยู่บนฉลากผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปนั้น ไม่ใช่ว่าจะได้มาง่าย ๆ อาหารที่จะได้รับ อย. นั้นต้องผ่านขั้นตอนการตรวจสอบความเหมาะสมของสถานที่ตั้งและอาคารผลิต เครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์ในการผลิตการควบคุมกระบวนการผลิตการสุขาภิบาลโรงงานการบำรุงรักษาและทำความสะอาด และบุคลากรการผลิต นั่นคือ เป็นไปตามเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร หรือ G.D.P. (Good Manufacturing Practice)  นอกจากนั้น ต้องผ่านในเรื่องของคุณภาพมาตรฐานของผลิตภัณฑ์ ภาชนะบรรจุและการแสดงข้อมูลบนฉลากว่าครบถ้วนไม่โอ้อวด หลอกลวง หรือทำให้เข้าใจผิด อาหารนั้นจึงจะได้รับเครื่องหมาย อย. เป็นสัญลักษณ์ให้กับผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูป ที่มีภาชนะบรรจุสนิท รับผิดชอบโดย สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข

การขออนุญาตแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ
  1. การขออนุญาตสถานที่ผลิต สถานที่ผลิตของผู้ประกอบการจะต้องถูกหลักอนามัย มีความปลอดภัย สะอาด ปลอดเชื้อโรคใด ๆ ทั้งสิ้น
  2. การขออนุญาตผลิตภัณฑ์ โดยแบ่งออกได้ดังนี้ คือ อาหารควบคุมเฉพาะ อาหารกำหนดคุณภาพมาตรฐาน อาหารที่ต้องมีฉลาก และอาหารอื่น ๆ ซึ่งทั้งหมดนี้เจ้าของกิจการจะต้องมีการระบุให้ชัดเจนก่อนที่จะยื่นขอเครื่องหมายอย.อีกด้วย
  3. การขออนุญาตโฆษณา ในการที่จะทำการโฆษณาผลิตภัณฑ์ เผยแพร่ข้อความออกไปยังสาธารณชน ป่าวร้องป่าวประกาศ กระทำการไม่ว่าโดยวิธีใด ๆ ให้ประชาชนเห็น หรือทราบข้อความ เพื่อประโยชน์ทางการค้า จะต้องไม่เป็นเท็จหรือเกินจริง โฆษณาสรรพคุณเฉพาะที่ได้อนุญาตเท่านั้น สรรพคุณที่นอกเหนือจำเป็นต้องนำผลการวิจัยมาพิจารณาด้วยเท่านั้น
      การที่อยากให้ผลิตภัณฑ์ผ่านมาตรฐาน คุณทิพย์วรรณ เผยเคล็ดลับง่าย ๆ สำหรับการขอเครื่องหมายอย. ว่า “การที่จะทำให้ผลิตภัณฑ์ผ่านการพิจารณาผู้ประกอบการสามารถยึดเอา 3 หัวใจของการผลิตอาหารที่ปลอดภัยไปใช้ได้ คือ หัวใจที่ 1 ลดอันตรายเบื้องต้น ได้แก่ สถานที่ที่มีสภาพแวดล้อมที่ดี เครื่องมือ อุปกรณ์ได้มาตรฐาน ต้องคัดเลือกวัตถุดิบภาชนะบรรจุให้มีความสะอาดอยู่เสมอ หัวใจที่ 2 ลด/ยับยั้ง-ทำลายเชื้อจุลินทรีย์ ใช้ความร้อนฆ่าเชื้ออย่างเพียงพอ และหัวใจที่ 3 ป้องกันการปนเปื้อนซ้ำ โดยปฏิบัติงานอย่างถูกสุขลักษณะ แยกระหว่างของสุกและของดิบ เพียงเท่านี้การขอเครื่องหมายอย.ก็ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป นอกจากนี้ผู้ที่สนใจยังสามารถเข้าไปดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ http://food.fda.moph.go.th/index.php